Chciałbym dołożyć swoje trzy grosze do tematu podjętego w bardzo ciekawej notce przez Ahenobarbusa:

https://ahenobarbus.szkolanawigatorow.pl/urban-iv-geniusz-organizacji

Zgadzam się, że Urban IV był wybitnym papieżem. Ale jego wielka rola była raczej rolą duchową, a nie doczesną jako przywódcy krucjaty przeciwko cesarskiej rodzinie Hohenstaufów. Zgadzam się, że XIII wiek, od momentu śmierci wielkiego papieża Innocentego III był bardzo trudnym czasem dla Stolicy Apostolskiej. Urban IV niewątpliwie był papieżem dzielnym i bardzo pracowitym. Ale nie przeceniałbym jego roli organizacyjnej, bo według mnie organizacja spajająca targi szampańskie i florenckich bankierów pod kierownictwem Stolicy Apostolskiej już istniała od dziesięcioleci. W obszernej "cegle" autorstwa Williama R. Daya juniora - "The early development of the Florentine economy", można znaleźć informację, że florenccy bankierzy byli obecni na papieskim dworze już pod koniec XII wieku i zarządzali zbieraniem danin dla papiestwa na początku XIII wieku. W 1973 roku Pierre Toubert na podstawie dokumentów zgromadzonych w papieskiej rezydencji w Anagni stwierdził, że aktywność florenckich bankierów w Kurii papieskiej datuje się co najmniej od 1177 roku.

Ślady związków papiesko-francusko-florenckich można odnaleźć już w połowie XI wieku. Florencja, do połowy XIII wieku bardzo prowincjonalna, uboga krewna Pizy i Lukki, entuzjastycznie przyjmuje reformę koscielną zainicjowaną przez opactwo Cluny we Francji. Dwóch kolejnych papieży z lat 1057-1061, zwolenników reformy - Stefan IX  wywodzący się z Lotaryngii i Mikołaj II wywodzący się z Sabaudii, zostaje pochowanych we Florencji w kościele Santa Reparata. Mikołaj II był zresztą w momencie wyboru na papieża biskupem Florencji.  W 1088 roku papieżem zostaje Eudes de Lagery, wywodzący się z Szampanii, który jako papież przyjął imię Urban II. W 1881 roku został beatyfikowany  Papieże interesowali się targami szampańskimi na długo przed pontyfikatem Urbana IV. W 1235 roku Grzegorz IX interweniował na rzecz lepszego traktowania kupców florenckich na targach szampańskich (to także informacja za Williamem Dayem juniorem).   

Chciałbym też zwrócić po raz kolejny uwagę na zbieżność francuskiego herbu fleur-de-lis z herbem Florencji. Co prawda tłumaczy się, że to jest w zasadzie inny kwiat, ale to moim zdaniem ściema. Ciekawe, że potęga Florencji przypada na czas obecności politycznej i militarnej francuskich dynastii w Italii (druga połowa XIII wieku- początek XVI wieku). Karol Andegaweński wyrusza na podbój południowych Włoch korzystając z florenckiego kredytu. O francuskich wątkach w życiu rządzącego Florencją pod koniec XV wieku Hieronima Savonaroli już kiedyś pisałem. Po klęsce króla francuskiego Franciszka I w bitwie pod Pawią w 1525 roku Florencja zamienia się w skansen rządzony przez Hiszpanów i Niemców. Wojny włoskie trwają wprawdzie do 1559 roku, ale już nikt w Toskanii nie wita Francuzów entuzjastycznie. 

Florencja została w XVI wieku "wygaszona" jak przytrafiło się to w XIV wieku sąsiedniej Pizie. Medyceusze mieli szczęście, że zostali chociaż marionetkowymi książętami, mogli przecież skończyć jak Hohenstaufowie. Co do tych ostatnich, wydaje mi się, że nie można ich wtłoczyć w schemat rywalizacji wyłącznie dwóch włoskich gangów kupieckich. Fryderyk II niewątpliwie tytuł cesarski zawdzięczał Genueńczykom, ale wykazał się w 1241 roku czarną niewdzięcznością (podobnie zresztą jak w stosunku do Stolicy Apostolskiej), wysyłając swojego nieślubnego syna Enzo, żeby zatopił eskadrę genueńską wiozącą kardynałów i biskupów na sobór. Ale Fryderyk II naraził się także Mediolanowi i Wenecji, zwłaszcza kiedy skazał na śmierć wziętego do niewoli podestę Mediolanu, wywodzącego się z jednej z najważniejszych rodzin weneckich, Piotra Tiepolo. Od tej pory, jak sądzę, Fryderyk II nie mógł spać spokojnie. Czy wystąpienie przeciwko wszystkim  trzem najpotężniejszym miastom włoskim było szaleństwem Fryderyka? Trzymając się wersji, że władcy rządzą z ramienia organizacji gospodarczych, zasugerowałbym, że Fryderyka do tego szaleństwa popchnęła inna kupiecka republika, czyli Piza. Po wspólnym zwycięstwie Pizy i Fryderyka II w 1241 nad papieżem i Genuą mogło się wydawać, że hegemonia Pizy jest realna. Zwłaszcza, że na lądzie armia cesarska z bezwzględnymi Saracenami i Niemcami odnosiła liczne zwycięstwa. Zemsta Mediolanu, Wenecji i Genui była jednak bezwzględna. Piza broniła się dosyć dzielnie, ale w XV wieku została podporządkowana Florencji i straciła jakiekolwiek znaczenie. A Fryderyka II i jego potomków po prostu eksterminowano, albo dożywotnio więziono, nie dając na pocieszenie żadnego marionetkowego księstwa.  

---

tagi: florencja   targi szampańskie  włochy  fryderyk ii  urban iv 

	zw
	29 sierpnia 2024 21:07

11     843    10 zaloguj sie by polubić